سوم اردی بهشت، روز اصفهان، شهر گنبدهای فیروزه ای

بر همه ی ایرانیان مبارک

(مؤخّره)

هو الطیف

درود

نخستین خطوط خاطرات سنه ی یکهزار و سیصد و هشتاد و هشت هجری خورشیدی را با یاد او آغاز می کنیم که اگر وجودمان مالامال از الطاف بیکرانش نبود، گمان نمی بریم کنون خطوطی بر این طومار تحریر می گشت.

دیوم... درود خالصانه ی خویش را نثار یاران باوفایی می کنیم که در ایّام نبود ما همچنان بودند و با نوشته های خود ما را مسرور می نمودند، آرزومندیم که جملگی در سنه ی نو، نو شوند و عاری از کینه و بغض. علی ایّ حال اندک کینه نیز جایز است که... رطب خورده منع رطب چون کند؟ عنقریب که رفع کدورت حالیه شود شما را نیز به منع آن نصیحت خواهیم نمود.

و امّا...

در ایّام غیبت چندین نوبه به تحریر وصف الحال خویش پرداختیم مع الوصف آن چه بروز نمود به مذاق حقیر خوش نیامد و به زباله دان تاریخ پیوست. به تدریج چنان شرح حال گویی ثقیل گشت که تحریر مجدد مستلزم تأملی عمیق می نمود، لیک فی الحال عزم جزم نموده ایم تا بر بی حالی و کم حوصلگی فائق آمده، شرح ماوقع بازگوییم.

در سنه ای که گذشت خوشی و ناخوشی توأمان بود. نوروز را در محضر شاه عباس طی نمودیم. اوّلین سالی بود که جمعی به قوم و خویش نه چندان عریض و طویلمان پیوست و ما را از رخوت هر ساله سوا نمود؛ برج دیّوم سال بود که پس از شاید و بایدهای کثیر شروع به تحریر خاطرات نمودیم و با جمعی به مراوده آغازیدیم که به قول "سهراب" بهتر از آب روان بودند. رفقایی که ندیده محبتشان در دل نشست  و کنون عمده سرورمان من باب آشنایی با ایشان است. در برج سیوم سال، ارتحال دیز (ertehal days) را در جلفا گذراندیم، در کنار رود ارس، جایی که تفاوت بین نژاد و زبان و فرهنگ و آیین را نهری معیّن می ساخت تنها کمی فراخ تر از زاینده رود. زاینده رودی که تشنه بود و مایه ی غمگینی اهالی نصف جهان. برج اوّل فصل گرما بود و ما در تب و تاب، البت نه به جهت گرما، که حرارت از وجودمان نشأت می گرفت تا در بزمی به سادگی دلهامان نوعروس و خان داداش را به خانه بخت راهی کنیم. و دو ماه در همین تب و تاب گذشت. در این احوال از مطربی غافل نماندیم و مایه ی نشاط دل را نیز فراهم آوردیم. برج سیوم از فصل دیوم رسید و نوعروس به خانه مان پاگذاشت. به طرفة العینی در عقب آن روزِ فرخنده، دستمان را از کار برکندند و عایدی ماهانه مان را به جیب خود کردند.  و در عقب آن 6/6، زادروز حقیر و اخوی حاضر در خدمت نظام. در همان اثنا بود که ملتفت شدیم بخت با ما یار بوده و عجالتاً می توانیم به تحصیل علوم عالیه بپردازیم و از همان  موقع بود که آمد و شدها آغازید. مواجب که تقلیل یافته بود و مخارج سر به ثریا نهاده بود؛ لیک لطف حق تعالی چونان گذشته با ما یار بود و تا حالا که به سنگی و صخره ای اصابت ننموده ایم. هر هفته اتول سواری می کردیم تا پایتخت و پس از دو روز مجدداً راهی خانه می شدیم. دریغ از غیبتی ولو یک روزه، آن چنان که به یمن تلبیس خلعت دانشجو، طویل ترین شب سال را نیز در اتول به سپیده رسانیدیم تا نعوذبالله مایه ی شرمساری جماعت دانشجو نگشته باشیم. روزگار سختی بود. آخر پاییز موقع  چرتکه اندازی جوجه ها، عزیزی مجدّداً به جمعمان گروید، سر انجام اخوی از خدمت نظام فارغ گشت و به خانه مراجعت نمود... و همچنان ایّام گذشت. امتحانات آخر ترم را تحریر کرده، با شادی عزم خانه نمودیم، غافل از این که این رخصت استراحت، فرجه ی آغازی دشوارتر بود. برنامه که دستمان دادند فهمیدیم من بعد، عوض یک نوبه، هفته ای دو نوبه مجبور به طی طریق من باب تلمّذ بوده و غیر آن گریزی نیست. دوباره ممتنع را سهل کردیم و بر خود آسان گرفتیم که روا نبود دل پدر و مادر و اهالی منزل را شکستن. اندک اندک باب دوستی با همکلاسیان بازتر گردید و رفاقتی شکل گرفت. تا رسیدیم به... سال نو. حقیقتاً که اگر این سیزده روز سنه ی تازه نبود، در عنفوان جوانی پیر می شدیم و ناکام در طی طریق جان می سپردیم. سنه ی نو، مجال داد تا نفس تازه کنیم و بار دیگر بهار را در خدمت شاه عباس کبیر و نواده ی عالیقدرش روزگار بگذرانیم، که... چون ایّام ماضی، نوروز را در چهلستون به راهنمایی مسافران وطنی و فرنگی سپری نموده، حظّ مفرط بردیم از این همه زیبایی و شکوه. تنها در این میانه عنقریب بود که مجدّداً بدقول شده از تحریر خاطرات غافل بمانیم که الحمدلله از مظّان اتهام مبرّا گشتیم.

خوش باشید و بدرود

پی نوشت: عکس فوق مربوط به کاخ چهلستون است و به هیچ عنوان هم تزئینی نیست بلکه توسط یکی از دوستان گرامی گرفته شده. پس این قدر نگید تصویر کاخ توی آب دیده نمی شه. خوب؟

انشاءالله برای نوروز بر می گردم و می نویسم. فعلاً که اصلاً نه نوشتنم میاد و نه چیزی برای نوشتن دارم. به امید خدا...

هرچی هم که تو پیش نویسم ذخیره کرده بودم پاک کردم، چون اصلاً دوستشون نداشتم.

سال نو پیشاپیش مبارک